Jednym z niezmiennych zaleceń lekarzy opiekujących się przyszłymi mamami jest zażywanie suplementów diety zawierających kwas foliowy. W dzisiejszym artykule chcemy wytłumaczyć, dlaczego kobieta powinna go zażywać nie tylko w trakcie ciąży, ale także w okresie jej planowania i karmienia piersią.

Kwas foliowy jest organicznym związkiem chemicznym, należącym do witamin z grupy B. Jest nazywany również folacyną, witaminą B9 lub B11. Pełni ważne funkcje biologiczne, umożliwiające prawidłowe funkcjonowanie wszystkich komórek organizmu, zwłaszcza układu krwiotwórczego i nerwowego. Zapewnia regulację wzrostu, podziałów i funkcjonowania komórek naszego ciała. Niedobory kwasu foliowego sprzyjają rozwojowi miażdżycy, chorób neurodegeneracyjnych i psychicznych oraz niektórych typów nowotworów.

Źródło kwasu foliowego

W organizmie człowieka kwas foliowy jest wytwarzany w niewielkich ilościach przez bakterie jelitowe. Reszta dostarczana jest wraz z pożywieniem, przede wszystkim pochodzenia roślinnego. Najlepszym źródłem witaminy B9 są zielone warzywa takie jak szpinak, sałata, brokuły, bób czy szparagi. Znajdziemy ją również w pomidorach, owocach cytrusowych, orzechach i produktach pełnoziarnistych. Należy jednak pamiętać, że obróbka termiczna produktów bogatych w kwas foliowy może znacznie zmniejszyć jego zawartość. Co ciekawe, straty te wyraźnie zmniejsza obecność w produkcie witaminy C.

Dla zdrowego człowieka, który racjonalnie się odżywia, ilość kwasu foliowego zawarta w pokarmach jest zazwyczaj wystarczająca. Inaczej jest w przypadku kobiet w ciąży, ponieważ witamina B9 ma szczególne znaczenie dla rozwijających się tkanek, w których zachodzą intensywne podziały komórkowe. Dlatego niedobór tego składnika jest szczególnie niebezpieczny dla rozwijającego się płodu.

Już w latach 80-tych XX wieku udowodniono, że zażywanie kwasu foliowego w okresie przedkoncepcyjnym i w trakcie ciąży, przynajmniej do końca 12 tygodnia, jest niezwykle ważne. Bez dodatkowej suplementacji, w trakcie rozwoju płodu niewielkie zapasy zmagazynowane wcześniej w organizmie mamy ulegają szybkiemu wyczerpaniu. Przeciętne zapotrzebowanie na witaminę B9 u dorosłej kobiety wynosi 250 μg na dobę. U ciężarnej wzrasta do około 460 μg dziennie.

Kwas foliowy, a ciąża

Kwas foliowy odgrywa szczególnie ważną rolę w procesie kształtowania się cewy nerwowej, z której rozwijają się mózg oraz rdzeń kręgowy dziecka. Niedobory B9 grożą wystąpieniem wad ośrodkowego układu nerwowego, z których najcięższe to bezmózgowie, przepuklina mózgowo-rdzeniowa i rozszczep kręgosłupa. W Polsce wady ośrodkowego układu nerwowego są drugą co do częstości przyczyną zgonów noworodków z wadami wrodzonymi.

Niedobór kwasu foliowego w organizmie ciężarnej kobiety może też powodować odklejenie się łożyska, poronienie, niską masę urodzeniową noworodka, a także wystąpienie u niego anemii.

Od wielu lat prowadzone są programy profilaktyczne, celem których jest rozpowszechnienie spożycia kwasu foliowego. Mimo to częstość występowania wad cewy nerwowej w Polsce nadal jest znacznie wyższa od średniej w Europie. Ze względu na to, że ponad połowa ciąż to ciąże nieplanowane, kwas foliowy powinna zażywać każda kobieta w wieku rozrodczym. Udowodniono, że spożywanie 0,4 mg dziennie (ale nie więcej niż 1 mg), zmniejsza liczbę urodzeń noworodków z wadami cewy nerwowej aż o 50 – 75%. Zdrowa dieta i zażywanie suplementów, które pozytywnie wpływają na nasz organizm i chronią nas przed wieloma chorobami, to niewielka cena za zdrowie – nasze i naszych dzieci.

Ostatnie wpisy