Naturalne metody obserwacji płodności (NMRP) to zespół naukowych technik diagnostycznych, polegających na codziennym monitorowaniu fizjologicznych wskaźników cyklu, takich jak temperatura ciała, śluz szyjkowy oraz pozycja szyjki macicy. Precyzyjna analiza tych biostygnatów pozwala na dokładne wyznaczenie „okna płodnego” i owulacji, co znacząco zwiększa szanse na poczęcie, a także umożliwia wczesne wykrycie zaburzeń hormonalnych.
Zapoznanie się z naturalnym cyklem miesiączkowym kobiety ułatwia starania o dziecko i może przyspieszyć zajście w ciążę. Naturalne metody obserwacji płodności pozwalają kobiecie na określenie swojej fazy płodności w cyklu miesięcznym. Owe metody opierają się na śledzeniu zmian zachodzących w trakcie cyklu miesięcznego, wyliczaniu dni płodnych i dostosowaniu do nich aktywności seksualnej, w zależności od tego, czy partnerzy pragną zapłodnienia, czy też chcą go uniknąć.
Umiejętność wyliczania dni płodnych na podstawie naturalnego cyklu, okazuje się niezwykle skuteczna w przypadku starania się o dziecko, albowiem obserwacja i dostosowanie się partnerów do faz zachodzących w organizmie kobiety zwiększa szanse na poczęcie.
Katowicka klinika Zięba Clinic, od wielu lat zajmuje się leczeniem niepłodności i oferuje możliwość konsultacji i edukacji, w zakresie naturalnych metod obserwacji płodności. Pracują u nas wybitni specjaliści z zakresu ginekologii i specjaliści w zakresie leczenia niepłodności. Nasz zespół regularnie uczestniczy w szkoleniach, sympozjach i konferencjach. Mamy bardzo bogate doświadczenie w leczeniu niepłodności zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Jeśli pojawił się u Was ten problem, skontaktujcie się z nami jak najszybciej i zgłoście się na konsultacje do naszych lekarzy.
Zapraszamy do odwiedzin naszej placówki, by nauczyć się naturalnych metod samoobserwacji i skutecznie leczyć niepłodność!
Przy naturalnym zapłodnieniu metody obserwacji cyklu powinny rozpocząć się od:
Na podstawie obserwacji kobiety i wyników badań mężczyzny lekarz może określić przyczynę niepowodzeń naturalnego zajścia w ciążę oraz dobrać odpowiedni sposób leczenia.
Metody jednowskaźnikowe Metoda Billingsów (znana także jako ocena śluzu szyjkowego). Model Creightona (rozwinięcie Metody Billingsów).

Jest jedną z najstarszych metod obserwacji płodności. Występuje pod wieloma nazwami, takimi jak: kalendarzyk małżeński czy też kalendarzyk miesiączkowy. Jego najpopularniejszymi odmianami są metoda Ogino-Knausa i Metoda Dni Standardowych.
Kalendarzyk małżeński, to najpopularniejsza metoda obliczania dni płodnych na podstawie długości cyklu. Metoda ta przyjmuje założenie że przypadają one w połowie cyklu i trwają do 4 dni, natomiast ostatnie 14 dni cyklu kobiety, to faza niepłodna.
Aby wykonać właściwe wyliczenia, trzeba znać długość swojego cyklu, obserwując go co najmniej rok. Należy jednak pamiętać, że na długość cyklu wpływa zarówno stres, jak i przemęczenie , a także choroba. Mogą one mieć bowiem wpływ na przesunięcie owulacji. Dlatego też kalendarzyk małżeński najlepiej sprawdza się u kobiet o regularnych cyklach menstruacyjnych.
Metoda termiczna polega na codziennym pomiarze temperatury w pochwie lub pod językiem. Powinien być on dokonywany zawsze rano, tuż po przebudzeniu, i za pomocą tego samego termometru, Przy stosowaniu tej metody, należy wiedzieć, że zaraz po owulacji temperatura ciała wzrasta o 0,4-0,5 stopnia Celsjusza i pozostaje podwyższona przez 3 dni a potem w fazie niepłodnej spada do niższego poziomu.

Metoda ta, ma za zadanie wyznaczyć, jak wyliczyć dni płodne na podstawie okresowego wzrostu temperatury ciała w okolicy środka cyklu miesiączkowego, który jest zarazem okresem owulacji. Przyjmuje ona około 6 dni przed i 3 dni po dniu wzrostu temperatury za dni płodne.

Metoda termiczna, to jeden ze skuteczniejszych sposobów naturalnego planowania rodziny. Może ona jednak nie sprawdzać się w pewnych sytuacjach, dlatego należy sceptycznie podchodzić do niej po porodzie oraz kiedy kobieta jest zmęczona, przeziębiona, pracuje w stresie lub na różne zmiany. Przy tej metodzie trudne są również do określenia dni niepłodne poprzedzające owulację.
Metoda Billingsów polega na obserwacji śluzu szyjkowego. Należy wiedzieć, że zaraz po miesiączce, w pochwie jest go niewiele. Jego niewielka ilość wyznacza tzw. okres suchy, który jest zarazem fazą niepłodności. Przed owulacją, śluz zaczyna gęstnieć i sugeruje rychłe nadejście fazy płodnej. W tej ostatniej, śluz jest przejrzysty, śliski, przypominający wyglądem białko jaja kurzego. Znajduje się on w pochwie przez 3-4 dni, po czym po nim pojawia się w jego miejsce zwykły śluz charakterystyczny dla fazy niepłodnej, czyli gęsty i lepki, utrudniający przedostanie się plemników.
Po kilku miesiącach obserwacji , kobieta może być w stanie rozpoznać fazę cyklu, w którym się znajduje. Metoda obserwacji śluzu nie jest skuteczna po porodzie w okresie okołomenopauzalnym oraz przy przewlekłych stanach zapalnych pochwy.
Model Creightona jest rozwinięciem Metody Billingsów i oprócz śluzu szyjkowego wymaga sprawdzenia wydzieliny pochwowej oraz intensywności krwawień miesiączkowych. Obserwacje, zwane biomarkerami zapisuje się na karcie, nadając im odpowiednie symbole i kolory.

W zależności od wskaźników, które się stosuje, metoda objawowo-termiczna nazywana jest metodą Kippleyów, Kramarek lub metodą niemiecką. Polega ona na połączeniu obserwacji temperatury, śluzu, a także samobadania szyjki macicy. Według ekspertów, jest jedną z najskuteczniejszych metod naturalnego planowania ciąży. Jednak niezbędnym warunkiem jest stosowanie jej przez co najmniej sześć miesięcy.
Z kolei, metoda objawowo-termiczna zwana inaczej metodą Roetzera polega na kontroli tych samych wskaźników, co metody objawowo-termiczne, obserwacji wydzieliny z pochwy oraz pomiarze temperatury połączonym z obserwacją objawów zachodzących w organizmie kobiety w różnych fazach cyklu. Jednakże, cechuje się ona własną interpretacją uzyskanych danych. Zgodnie z założeniami tej metody, mierzoną codziennie temperaturę nanosi się na wykres i na jego podstawie wyznacza się podstawową linię czyli zwyczajową temperaturę dla organizmu. Za dni płodne uważa się te, w których przez przynajmniej 3 dni z rzędu występuje podwyższenie o minimum dwie dziesiąte stopnia.
Stosując tę metodę należy również zwrócić uwagę na ból owulacyjny oraz ułożenie szyjki macicy albowiem uwolnienie komórki z jajnika poprzedza krótkotrwały i jednostronny ból w podbrzuszu a szyjka macicy staje się wtedy miękka i obniżona, podczas gdy w fazie niepłodnej jest twarda i skierowana ku tyłowi.

Metoda LAM to metoda, która wykorzystuje naturalne, fizjologiczne zatrzymanie występowania owulacji którego przyczyną jest działanie wydzielanej poporodowo oksytocyny. Wymaga odpowiednio dokładnego stosowania i zaakceptowania ścisłych zasad karmienia, bardzo dużego nakładu oraz zdrowia kobiety, dlatego też jest mało skuteczna i popularna.
Metoda podwójnego sprawdzenia nazywana jest również metodą angielską. Polega ona na rozpoznawaniu pierwszego i ostatniego dnia płodności. Wykorzystywane przy niej wskaźniki, to: podstawowa temperatura ciała, śluz szyjki macicy, objawy szyjki, a także kalkulacje i obliczanie poszczególnych dni cyklu. .Zasady tej metody zostały opracowane na przełomie lat 70. i 80. XX wieku przez ginekologów z Queen Elizabeth Birmingham Maternity Hospital w Wielkiej Brytanii.
| Biomarker (Objaw) | Co obserwujemy? | Co oznacza w kontekście płodności? |
| Podstawowa Temperatura Ciała (PTC) | Poranny pomiar temperatury spoczynkowej | Nagły wzrost (skok) o ok. 0,2–0,5°C potwierdza, że owulacja się odbyła (działanie progesteronu). |
| Śluz szyjkowy (typ płodny) | Przejrzysty, ciągliwy, śliski (jak białko jaja) | Sygnalizuje wysoki poziom estrogenów i zbliżającą się owulację. Najlepszy czas na starania. |
| Śluz szyjkowy (typ niepłodny) | Gęsty, lepki, mętny lub brak śluzu (suchość) | Występuje zazwyczaj w fazie niepłodnej (po owulacji lub na początku cyklu). Utrudnia przeżycie plemników. |
| Szyjka macicy | Pozycja, otwarcie i twardość | Szyjka miękka, uniesiona wysoko i otwarta sygnalizuje szczyt płodności. |
| Długość fazy lutealnej | Czas od skoku temperatury do miesiączki | Jeśli trwa krócej niż 10 dni, może sugerować niedomogę lutealną (problem z utrzymaniem ciąży). |

Zespół policystycznych jajników (PCOS) rozpoznano po raz pierwszy w 1935 roku. To przypadłość, która dotyka współcześnie coraz więcej kobiet. Głównymi objawami są: nieregularne miesiączki, otyłość, insuliopoprność, nadmierne stężenie androgenów, hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego), trądzik. Naturalne metody rozpoznawania płodności pomagają w diagnozie PCOS
Naturalne metody regulacji poczęć stanowią alternatywę dla osób, które nie chcą lub nie mogą stosować innego rodzaju antykoncepcji, jednakże, zadziałaja one tylko wtedy , gdy obserwacje prowadzone są dokładnie i regularnie. I najlepiej sprawdzają się u kobiet o regularnych cyklach prowadzących ustabilizowany tryb życia. Bywają one szczególnie zawodne po porodzie, w okresie laktacji, przed menopauzą i w obecności chorób.
Tym niemniej, wieloletnia praktyka potwierdza, że obserwacje objawów płodności są pomocne parom mającym trudności z doczekaniem się potomstwa. Mówi się, że obserwacja może pomóc od 20 do nawet 40 proc. par. Ponadto, posłużenie się tymi obserwacjami może być wskazówką dla lekarza w diagnostyce i leczeniu przyczyn niepłodności.
Tak, czynniki takie jak infekcja, gorączka, silny stres, podróż czy alkohol mogą zakłócić objawy (zwłaszcza temperaturę ciała). Metody obserwacyjne uczą jednak, jak odnotowywać te zakłócenia na karcie cyklu i jak interpretować dni “zaburzone”, aby nie wyciągnąć błędnych wniosków co do płodności.
W przypadku metod objawowo-termicznych zaleca się pomiar temperatury rano, bezpośrednio po przebudzeniu, mniej więcej o tej samej porze (z marginesem ok. 1 godziny). Nowoczesne rozwiązania, takie jak termometry naramienne czy owulacyjne monitory cyklu, pozwalają na większą elastyczność.
Już pierwszy, rzetelnie prowadzony cykl obserwacyjny dostarcza lekarzowi cennych informacji. Aby jednak pacjentka poczuła się pewnie w interpretacji własnego ciała, zazwyczaj potrzebne są około 3 cykle nauki pod okiem instruktora lub z wykorzystaniem rzetelnych materiałów edukacyjnych.
Tak, są wręcz zalecane przy PCOS. Ponieważ metody te nie zakładają, że owulacja wystąpi w konkretnym dniu (np. 14. dnia), pozwalają zidentyfikować owulację nawet w cyklu trwającym 50 czy 60 dni. Pomagają też lekarzowi ocenić, czy leczenie farmakologiczne przywracające owulację przynosi efekty.
Bibliografia
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) – Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use (sekcja dotycząca metod rozpoznawania płodności jako narzędzia diagnostycznego). Link do WHO
Wyślij e-mail lub zadzwoń
Skontaktuj się z nami
Masz pytania? Zadzwoń
+48 32 202 36 35
Napisz wiadomość
info@ziebaclinic.pl