Tekst został opracowany przez dr n. med. Małgorzata Zięba

Właściwa dieta to jeden z czynników decydujących o zdrowiu i ogólnym samopoczuciu człowieka. Pożywienie dostarcza witamin i minerałów, dzięki którym organizm funkcjonuje prawidłowo. Dotyczy to także układu rozrodczego – to, czym się żywimy, może wpływać również na zdrowie narządów płciowych.

Wpływ sposobu odżywiania na płodność sprawdzili m.in. naukowcy z Harvard School of Public Health. Na podstawie wyników badań “Nurses’ Health Study” prześledzili styl życia i ciąże kilkunastu tysięcy amerykańskich pielęgniarek. Co szósta z przebadanych osób miała kłopot z zajściem w ciążę. Sprawdzono, czym pod względem sposobu odżywiania różniły się panie, które bez problemów zaszły w ciążę, od osób, które miały kłopoty z poczęciem. Stwierdzono, że czynnikiem sprzyjającym zaburzeniom cyklu miesiączkowego, nieprawidłowej owulacji, a tym samym słabej zdolności rozrodczej kobiet było nieracjonalne odżywianie oraz niestała lub nadmierna masa ciała, będące skutkiem takiego sposobu żywienia. Badania wykazały również, że duże znaczenie dla płodności mają niektóre składniki odżywcze.

Jaka dieta wpływa na płodność?

Dieta wpływa zatem na płodność na dwóch płaszczyznach. Z jednej strony znaczenie ma kaloryczność spożywanych codziennie posiłków. Masa ciała zależy od wartości energetycznej spożywanych produktów. Utrzymanie odpowiedniej wagi wymaga przyjmowania takiej liczny kalorii, która odpowiada zapotrzebowaniu energetycznemu danej osoby. Dieta dostarczająca zbyt małej lub zbyt dużej ilości energii wiąże się z niedowagą lub nadwagą i otyłością, o których wiemy, że negatywnie wpływają na funkcjonowanie układu rozrodczego (artykuł na ten temat znajdziecie pod tym linkiem). Podobnie częste i silne wahania masy ciała, zaburzające równowagę organizmu, negatywnie oddziałują na płodność.
Z drugiej strony niezwykle ważne dla prawidłowej pracy narządów płciowych są witaminy, minerały, aminokwasy oraz inne składniki odżywcze. Niedobory tych substancji mogą prowadzić do wystąpienia różnorodnych zaburzeń. Dla płodności bardzo ważne są: cynk, selen, witamina B5 i B12, kwas foliowy, żelazo, magnez, wapń, witaminy C i E, koenzym Q10, L – arginina oraz nienasycone kwasy tłuszczowe.
Wyżej wymienione witaminy, minerały i substancje odżywcze mają duże znaczenie dla procesu dojrzewania komórek rozrodczych, regulacji poziomu hormonów płciowych, a także przebiegu owulacji u kobiet i spermatogenezy u mężczyzn.

Dieta wolna od wysoko przetworzonych produktów

Właściwą podaż składników odżywczych gwarantuje urozmaicona dieta, wolna od wysoko przetworzonych produktów, bogata w świeże owoce i warzywa, pełne ziarno i chudy nabiał. Bardzo ważne jest także dostarczanie w codziennej diecie pełnowartościowego białka (dostępnego m.in. w chudym mięsie i roślinach strączkowych) i zdrowych kwasów tłuszczowych, których bogatym źródłem są np. ryby, oliwa z oliwek czy awokado.

Trzeba pamiętać, że pożywienie może dostarczać składników, których działanie jest niekorzystne dla organizmu i płodności. Aby zachować zdrowie i zadbać o prawidłowe funkcjonowanie układu płciowego należy unikać produktów zawierających tłuszcze trans, wysoko przetworzonych węglowodanów oraz dużych ilości alkoholu i kawy.

Sposób, w jaki się odżywiamy, nie pozostaje bez znaczenia dla całego naszego organizmu. Masa ciała i dostarczenie odpowiedniej ilości składników odżywczych są czynnikami, które mogą wpłynąć na płodność. Znaczenie diety w prawidłowym funkcjonowaniu narządów płciowych jest na tyle duże, że można za pomocą odpowiedniego żywienia wspomagać leczenie niepłodności. W niektórych przypadkach sama zmiana sposobu odżywiania może stanowić skuteczną terapię.

W kolejnych artykułach opiszemy, jakie diety stosuje się w leczeniu niepłodności.