Gdy pomimo regularnego współżycia bez zabezpieczeń przez około rok kobieta nie zachodzi w ciążę, jest to jeden z objawów niepłodności. Przyczyn problemów z poczęciem dziecka może być mnóstwo. Samych chorób, które mogą wpływać na płodność jest wiele, dodatkowo dochodzi jeszcze styl życia, nadwaga, wiek, no i oczywiście stres. Na temat większości z nich medycyna wie już bardzo dużo, inne ciągle pozostają mniejszą lub większą zagadką.

Wiek jest istotny

Jednym z najważniejszych czynników wpływających na płodność jest wiek. Najlepszym pod względem fizjologicznym czasem na zajście w ciążę dla kobiety jest okres między 20 a 30 rokiem życia. Wtedy jest najbardziej płodna, a jej organizm jest dojrzały i jednocześnie młody na tyle, by poczęcie i ciąża przebiegały prawidłowo. Niestety, wraz z rozwojem cywilizacyjnym pary coraz później decydują się na rodzicielstwo. Wynika to nie tylko z tego, że kobiety poświęcają się swojej karierze zawodowej, bo bardzo często znaczenie mają przyczyny czysto ekonomiczne. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że trwałe związki tworzy się dziś znacznie później niż do niedawna. Natura jest jednak nieubłagana i czynność jajników z wiekiem wygasa. Już po 30 roku życia płodność kobiet zmniejsza się, w wieku 35 lat spadek jest o wiele większy, a po przekroczeniu 45 lat prawdopodobieństwo zajścia w ciążę jest już naprawdę niewielkie. Dodatkowo kobiety dojrzałe są w dużo większym stopniu narażone na choroby obniżające płodność – takie jak endometrioza czy mięśniaki macicy (należy jednak pamiętać, że choroby te dotyczą także kobiet młodszych, nawet dwudziestolatek!). Nie można też zapominać o tym, że w przypadku kobiet, które na ciążę decydują się po 35 roku życia, ryzyko urodzenia dziecka z wadą genetyczną jest znacznie wyższe.

Wiek mężczyzn również ma znaczenie, jednak nie odgrywa aż tak istotnej roli jak w przypadku kobiet. Z wiekiem płodność mężczyzn również spada, jednak nie dzieje się to tak szybko jak u pań.

Trudno wymienić wszystkie choroby, które mogą wpływać na płodność – ich liczba jest bardzo duża. Są to m.in. dolegliwości związane z zaburzeniami hormonalnymi, z wadami wrodzonymi, nowotworami, czy też czynnikami genetycznymi.

Choroby i używki

Choroby z którymi bezpośrednio wiązana jest niepłodność mogą dotykać zarówno mężczyzn, jak i kobiet. U mężczyzn rozpoznanie przyczyn niepłodności jest o wiele prostsze, ponieważ jest ona w tym wypadku związana z jakością nasienia. Natomiast u kobiet czynników, które bezpośrednio powodują niepłodność jest zdecydowanie więcej. Wyróżniamy tutaj między innymi: czynnik jajnikowy (czyli zaburzenia owulacji), czynniki jajowodowy (czyli niedrożność jajowodów oraz zrosty), czynnik szyjkowy (czyli nieprawidłowa interakcja śluzu szyjkowego z plemnikami) oraz czynnik maciczny (czyli nieprawidłowości anatomiczne i funkcjonalne).

Używki również mogą w znaczący sposób wpływać na płodność pary. Palenie papierosów przez kobiety zdecydowanie przyspiesza niepłodność związaną z wiekiem, u palaczy natomiast pogorszeniu mogą ulec niektóre parametry nasienia, takie jak morfologia czy liczba plemników. Z kolei nadużywanie alkoholu może powodować problemy z erekcją oraz osłabiać plemniki, zmniejszając szansę na zapłodnienie.

Problem psychologiczny

Wśród częstych powodów niepłodności występują również przyczyny psychologiczne. Zwykle pary rzadko podejrzewają, że ich problem z poczęciem potomstwa może mieć podłoże psychiczne. Stresująca praca czy też lęk przed posiadaniem dziecka blokują proces zapłodnienia lub uniemożliwiają donoszenie kolejnej ciąży. Zazwyczaj strach przed ciążą czy urodzeniem dziecka nie jest uświadomiony i samo odkrycie, że kłopot leży w myśleniu czy emocjach może pomóc w procesie leczenia niepłodności.

Oprócz powyższych elementów, bardzo duże znaczenie ma dieta oraz odpowiednia masa ciała – dotyczy to zarówno kobiet jak i mężczyzn. Nadmiar tkanki tłuszczowej lub też jej niedobór może negatywnie wpływać na gospodarkę hormonalną i zaburzać wytwarzanie hormonów płciowych. Kobiety bardzo szczupłe lub panie stosujące niskokaloryczne diety ubogie w składniki odżywcze są narażone na zaburzenia płodności oraz problemy z miesiączkowaniem.

Dostarczanie pokarmów bogatych w witaminy i antyoksydanty może w znacznym stopniu poprawić płodność zarówno u kobiety, jak i u mężczyzny.

Szerzej o przyczynach niepłodności będziemy pisać w przyszłości.